Home Porady Kleszcze – jak się chronić i zapobiegać

Kleszcze – jak się chronić i zapobiegać

by Kasia

Za nami bardzo aktywny weekend. Były kajaki i rowery, bieganie po lasach i łąkach, przedzieranie się przez krzaki, wysokie trawy i brodzenie w rzece. Przyznam się Wam szczerze, że kiedyś zupełnie inaczej traktowałam takie aktywności. Teraz gdy przyjdzie mi wejść w wysoką trawę, niezmiennie w głowie słyszę za każdym razem kleszcze, Kleszcze, KLESZCZE!

Kiedyś brykanie po polach i łąkach, siadanie na trawie to była czysta przyjemność. Teraz jeśli nie muszę, staram się omijać szerokim łukiem wysoką trawę. Co jednak gdy nie mamy wyboru?

W ubiegły weekend robiliśmy dosłownie wszystko wbrew zdrowemu rozsądkowi. A właściwie byliśmy do tego zmuszeni. Chciałam ekstremalne kajaki, to miałam!
Oczywiście nie narzekam, było fantastycznie. Niestety komary dokuczały nam też wybitnie (nawet w pełnym słońcu!), a do tego ten ciągły głos w głowie – uważaj na kleszcze…

W czasie tej wyprawy byliśmy wszyscy zabezpieczeni środkami przeciwko komarom i kleszczom. Wiadomo – odstraszamy, żeby uniknąć niechcianego kontaktu.
Jednak warto też nieco więcej wiedzieć o samych kleszczach, bo wokół tego tematu narosło sporo mitów i niedomówień.

Kleszcze – fakty

Kiedy spotkamy kleszcza?
Na kontakt z kleszczem jesteśmy narażeni od wczesnej wiosny, aż po późną jesień.

Gdzie spotkamy kleszcza?
Niestety praktycznie wszędzie – lasy liściaste i mieszane, łąki, pola, zarośla przy rzekach. Ale też w parkach, ogrodach i na trawniku przed blokiem. Często wiszą na źdźbłach trawy i na liściach, co sprawia, że są niewidoczne.

Czy łatwo zauważyć kleszcza?
Ich cykl rozwojowy obejmuje stadium larwy, poprzez nimfę wielkości ziarnka maku, do osobnika dojrzałego, wielkości dużej główki szpilki.

Co odstrasza kleszcze?
Repelenty tj. środki chemiczne, które odstraszają, a nawet zabijają kleszcze. Najczęściej preparaty tego rodzaju zawierają DEET i permetrynę. Środki rozpyla się bezpośrednio na skórę lub ubranie w zależności od składu chemicznego. Odstraszać kleszcze możemy również wykorzystując repelenty oparte na naturalnych wyciągach. Rośliny, które zawierają substancje odstraszające i trujące dla kleszczy, to: wrotycz, chrzan, kocimiętkę, klematis, tatarak, cebulę, jaskry, piołun, czosnek niedźwiedzi, lawendę i czeremchę. Warto zasadzić te rośliny w miejscach, w których spędzamy swój wolny czas np. w przydomowych ogródkach.

Jakie są ulubione miejsca gdzie wgryza się kleszcz?

Są to najczęściej miejsca, gdzie skóra jest nieco cieńsza – ręce, nogi, głowa, uszy, okolice stawów, pachwiny, fałdy skórne.

Czy ukucie kleszcza boli?
Niestety nie – wtedy pewnie łatwiej było by zareagować. Ślina kleszczy ma właściwości znieczulające.

Po jakim czasie od ukąszenia zostaniemy zakażeni chorobą odkleszczową?
Mówi się, że usunięcie kleszcza w ciągu 24h od ukąszenia zabezpiecza nas przed boreliozą… cóż, Marek w Estonii miał pasażera na gapę wkłutego może 10-15 minut, do tego antybiotyk od pierwszego dnia, a i tak po 2ch tygodniach pojawił się charakterystyczny rumień.
W przypadku Kleszczowego Zapalenia Mózgu infekcja następuje błyskawicznie, gdyż wirus tej choroby znajduje się w ślinie kleszczy.

Gdy ugryzie, jak się bronić?
W przypadku Boreliozy pierwszy objaw pojawiający się już po 2-3 tygodniach, to rumień wędrujący. Mogą mu towarzyszyć gorączka, uczucie zmęczenia, ból głowy, mięśni i stawów oraz powiększenie węzłów chłonnych. Zwykle szybkie zastosowanie antybiotyku prowadzi do całkowitego wyleczenia. Niestety nierozpoznana i nieleczona borelioza zagraża licznymi powikłaniami ( zapalenie mięśnia sercowego, nerwów czaszkowych,  zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) i jest szczególnie niebezpieczna dla kobiet w ciąży – zwiększa ryzyko uszkodzeń płodu lub nawet poronienia.

Z KZM jest niestety gorsza sprawa. Kleszczowe Zapalenie Mózgu to choroba, przeciw której skutecznie zabezpieczają nas tylko szczepienia. Kompletne szczepienie składa się z trzech dawek. Skuteczność szczepionki po dwóch dawkach wynosi 88-96%, a po trzech 96-100%.

Jak usuwać kleszcza?
Najlepiej wyciągnąć lub wykręcić go ze skóry, najlepiej pęsetą, albo specjalnych chwytakiem. Musicie uważać, aby wyjąć kleszcza w całości. Po usunięciu pasożyta, ranę trzeba przemyć środkiem dezynfekującym i najlepiej zgłosić się do lekarza.

Dobrze też zachować usuniętego kleszcza i oddać go do badania (to ułatwi profilaktykę lub leczenie). Badanie polega na poszukiwaniu śladów DNA bakterii w ciele owada, dlatego ważne jest właściwe przygotowanie próbki do badania. Jeśli kleszcz przeżył wyciąganie, to zawijamy go w wilgotną chusteczkę i wkładamy do woreczka i do lodówki. Jeśli nie przeżył, to postępujemy podobnie… tyle że mamy mniej czasu na dostarczenie go do laboratorium. Zamrożenie próbki spowolni proces rozkładu, podobnie jak zalanie jej spirytusem (kwasy nukleinowe nie rozpuszczają się w alkoholu etylowym).
Podstawowe badanie w kierunku Boreliozy, to koszt ok. 170zł.

Kiedy wykonać szczepienie ochronne przeciw KZM?
Najlepiej zaszczepić się zimą lub wczesną wiosną, gdyż o tej porze roku ryzyko ukąszenia przez kleszcza jest najmniejsze. Kompletne szczepienie składa się z trzech dawek. Dwie pierwsze wykonuje się w regularnym odstępie od jednego do trzech miesięcy. Trzecie szczepienie należy wykonać przed następnym sezonem wzmożonych zachorowań na KZM. Ta ostatnia dawka kończy tzw. immunizację podstawową i zapewnia odporność poszczepienną na przynajmniej trzy lata. Aby ją podtrzymać należy po ok.3-5 lat przedłużyć ją za pomocą jednej dawki szczepionki.

Dla osób które nie zdążyły zaszczepić się wiosną przewidziany jest przyspieszony schemat szczepień pozwalający uzyskać wysoką ponad 90% odporność w ciągu 14 dni. Pełną ochronę uzyskuje się po przyjęciu trzeciej dawki, którą można najszybciej zaaplikować po 21 dniach od pierwszego szczepienia

Jakie są najczęstsze objawy kleszczowego zapalenia mózgu?
Pierwsze objawy pojawiają się średnio po dwóch tygodniach od zakażenia i przypominają grypę: występuje ból głowy, gorączka, nudności i wymioty. W 70-80% przypadków choroba zostaje zahamowana w tej fazie i dalej się nie rozwija. U pozostałych wirus przenika do ośrodkowego układu nerwowego, gdzie może wywołać zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub mózgu.

Kleszcze – mity

Czy białe ubranie chroni przed kleszczami?
NIE. Ale zdecydowanie łatwiej wypatrzymy kleszcza, który będzie wędrował po naszych białych spodniach czy bluzce.

Czy każdy kleszcz jest nosicielem choroby?
Na szczęście nie każdy kleszcz przenosi Boreliozę czy KZM. Niestety każda z tych chorób jest bardzo groźna dla człowieka, a są rejony, w których nawet 60% kleszczy zaraża.

Czy kleszcze mogą na nas zeskoczyć z drzew?
Raczej nie. Rzadko bytują powyżej 150 centymetrów… co oznacza, że mogą na nas się przedostać z krzaków. No i jeśli ktoś ma mniej wzrostu, to w sumie może mu spaść na głowę. ;)

Czy rumień w przypadku zakażenia Boreliozą pojawia się zawsze?
Niestety nie, wtedy łatwo można by było stwierdzić że naszemu organizmowi zagraża poważna choroba. Tylko u ok. 30 % zarażonych pojawia się rumień. W pozostałych przypadkach choroba przez długi czas może się rozwijać bezobjawowo.

Mam nadzieję, że te wszystkie wiadomości nie zniechęcą Was do wyruszenia na łąki i pola w czasie wakacji. Moim zdaniem zawsze lepiej znać te wszystkie fakty. Dzięki temu łatwiej się zabezpieczyć przed niechcianym gościem.


Linki

http://szczepkleszcz.pl/jak-zabezpieczyc-sie-przed-kleszczami,234,pl.html
http://tuptam.pl/kleszcz-rusza-na-lowy/
http://szczepkleszcz.pl/przez-kleszcza-sebastian-zapadl-w-spiaczke-potrzebna-pomoc,235,pl.html
http://www.se.pl/wiadomosci/polska/warszawa/inwazja-kleszczy-w-stolicy_963126.html

To też może Cię zainteresować

Pozostaw komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Prawo UE zobowiązuje nas do poinformowania Cię, że ta strona wykorzystuje ciasteczka, głównie w celach analitycznych. Jakkolwiek apetycznie by to nie brzmiało, zostałeś poinformowany. Dalsze korzystanie z tej strony oznacza akceptację tego faktu. :) Rozumiem i akceptuję Więcej informacji

Kasai - podróże w sieci